Biruni Hikayesi

Tebriz’de emekli bir psikolog olan babamla oturuyoruz. Baba dedim, dünya çok hızlandı, arabalar daha güzelleşti ama daha az güvenli oldu. İnsanlar daha güzelleşti ama daha sağlıksız oldu. Bana ambalaj yapmayı öğretmedin, ben geri kaldım, bu düzene ayak uyduramadım, göstermelik müsamere yapamadım, kazanamadım, çalıp çırpamadım, zengin olamadım.

Babam güldü, sana Biruni hikâyesini anlattım mı dedi, yok dedim. İyi, dinle o zaman, dedi :

Bundan bin sene önce, Gazneli Mahmut’un oğlu Sultan Mesut bir ziyafet vermeye karar verdi. Ziyafet bir hafta sürecekti ve ziyafete tüm alimler davetliydi. Bu davetlilerden biri de Biruni’ydi…

Sarayın önüne geldiğinde görevliler Biruni’yi engelledi. Sebep ? dedi. Onlar da; sen Biruni değilsin dediler. Biruni nasıl olur ya, ben Biruni’yim dediyse de onları ikna edemedi. Görevlilerin başı : “ O ünlü, adı ağızlara destan büyük filozof Biruni, bu avuç kadar çirkin cüce mi olacak? !” dedi.

Biruni çok üzüldü ve geri döndü. Derin bir düşünceye daldı. Çarşıdan geçerken bir baktı ki, hallacın (yünler didikleyen) biri, dükkânının önünde çalışıyor, son derece de yakışıklı. Biruni sordu : “ey hallaç, kaç para kazanıyorsun?” O da “günlük 5 Gıran ( Riyalın yüzde biri)”diye cevap verdi. Biruni ” bugün benimle gelirsen ve dediklerimi yaparsan sana 20 Gıran vereceğim” dedi. . Hallaç derhal ayağa kalktı ve ne istersen olur dedi.

Biruni hallacı şöyle güzel giydirdi ve tekrar saraya döndüler. Hallaca “sen kimsin dediklerinde, ben Biruni’yim diyeceksin. Saraya girdiğimizde en yukarı (saygın) yerde oturacaksın, kim ne sorarsa uşak cevap ver diye beni göstereceksin, tüm yapacağın bu. Bu da paranın yarısı peşin şimdi, diğer yarısını da saraydan çıkarken vereceğim.” dedi.

Sarayın kapısına geldiğinde hallaç çok kolay geçti, Biruni de onun eteğini arkadan tutarak… Kimsin sen dediklerinde, hazreti Biruni’nin hizmetkârıyım dedi. Sarayın toplanma salonunda hallaç en seçkin yere oturdu ve Biruni de en altta dest pençe.

Kim ne sorarsa sorsun sahte Biruni’ye, uşağı gerçek Biruni’yi işaret etti ve o da büyük bir ustalıkla cevapladı. Sultan Mesut mest oldu, hayranlıktan kahkahalar attı ve muhteşem dedi. Bir ara kalabalık meyveler ve içkilerle eğlenirken sultan bir fırsatını bulup sahte Biruni’yi yandaki kapıdan arkadaki bahçeye çıkarttı ve ona sordu. “Ey, büyük alim Biruni, el hâk ki çok bilgesin, hayran kaldım desem azdır. Bu bahçeme ne yapsak, ne dersin, sen bir akıl ver” dedi. Hallaç ki Biruni’yi içeride bırakmış olduğundan bir düşündü. Ancak yünden başka bildiği olmadığı için “burası en iyi hallaçhane olur” dedi. Sultan şaşırdı “bu ne demek?” diye sordu. Bu arada Biruni baktı ki hallaç gözden kaybolmuş tedirgin oldu ve ahali Biruni efendileri nerede? diye sordu. Sultan ile bahçeye çıktıklarını öğrenince; Biruni de büyük bir telaşla bahçeye çıktı ve hızla yanlarına yanaştı. Tartışmayı duyunca “ sultan efendileri, Biruni efendilerinin demek istediği mecazdır, yani tüm bilimler burada adeta bir hallaçhane gibi didiklenmeli, tefkik ve tecdit edilmelidir.

”Sultan tebessüm etti. İşin aslını fark etti ve gerçek Biruni’ye sarılarak “Ey Biruni, neden böyle bir yola tevessül etme gereği duydun?”diye sordu. Biruni’nin yüzü düştü ve :

“ Görüntüm kişiliğimin altında kalınca başıma bunlar geldi.”

Babam devam etti, “oğlum, belki süs insanı bir yere kadar getirebilir, ama işin aslına götürmeyecektir. Bin sene önce de götürmemiştir, bin sene sonra da götürmeyecektir.”

Benim de diyeceğim şu ki “başlık içeriği geçmemeli, başlığı içeriği geçen bireylerin çok olduğu toplumda, kimin ne olduğu ne olmadığını anlayamazsınız. Bu durum da “belirsizliği” arttırır. Belirsizliğin çok olduğu yerde, bilgiyi sevenlerin üretimi düşer, çünkü karşılığını göremez.

Charles Bukowski der ki “Aşırı hızla giden hayaller, gerçeklere çarparak dururlar.”

Olduğumuzdan büyük/küçük görülmek veya görmek, zihinsel bir algı sapmasıdır ve gerçek hayatta bir bedeli vardır.

Anooshirvan Miandji

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s