Category Archives: Yemek Borusu

Yemek borusu kanseri patolojisi

Eş anlamlı: #özefagus kanseri patolojisi

#Yemek borusu kanseri hücre yapısı

PATOLOJİ

Yemek borusu kanserinin hücre tipi genel bir bakış açısı ile iki tiptir. Adenokarsinom (gland, salgı epitelinden kaynaklanır) ve yassı epitel hücreli (squamöz) karsinom.

Adenokarsinom nedir?

Gland, salgı hücrelerinden oluşur. Bu hücre tipi midenin iç yüzeyini kaplar ve mide salgısını oluşturur. Bir miktar yemek borusu ile geçiş alanında görülür, yassı epitel hücresinden mide epiteli hücresine doğru bir geçiş oluşur. Buna mide ve yemek borusu arasındaki çizgi: Z çizgisi denir. Yukarıya doğru daha çok yassı epitel hücreleri yer alır. Midenin asit salgısına karşı dirençli bir hücre yapısıdır, aynı zamanda mukusdan ve asiti nötralize eden bir tabaka ile kaplıdır ve mide yüzeyindeki hücrelerden ve salgı bezlerinden salgılanırlar.

Adenokarsinom işte bu salgı hücrelerinden köken alan ama yapısı tamamen değişmiş, aşırı derecede büyüyerek kitle halini almıştır. Vakaların %60’ı bu hücrelerden oluşur. Barrett mukozası’da başkalaşarak, hücre yapısını değiştirerek kanserleşebilir. Barrett mukozasından gelişen kanser tipi Adenokanserdir. Hücre yapısı sebebiyle daha çok yemek borusunun alt kısımlarında ve mideye yakın yerlerde görülürler.

Barrett mukozası ve onun başkalaştığı hücre yapısı olan metaplazi ve displazi geri dönüşümlü hücre yapılarıdır. Yani kansere doğru gidebildikleri gibi, tamamen normal hücre yapısına da dönüşebilirler. Özellikle müzmin bir irritasyon mekanizması varsa örneğin reflü ve bu irritasyon kesilirse örneğin reflü tedavi edilirse bu hücre yapıları normale dönebilir.

Squamöz hücreli karsinoma nedir?

Yassı epitel hücreli karsinom demektir. Daha çok yemek borusunun üst kesimlerinde görülür. Gelişmiş ve zengin ülkelerde daha azdır. Fakir ülkelerde daha yaygındır. Yemek borusu kanserinin sebeplerini anlattığımız bir diğer yazımızda belirttiğimiz buzdolabı kullanılmayan, aşırı tuzlu, salamura ve tütsülenmiş gıdalarla beslenen asya ülkelerinde ve ülkemizin doğu kesiminde yaygındır. Sigara kullanımı ile ilişkilidir. Alkol ve nitratlar (bozulmuş, bekletilmiş gıdalar) sebebiyle oluşabilir.

Prof. Dr. Gökhan Akbulut

Polipler kansere dönüşür mü?

Polipler kansere dönüşür mü?

Poliplerin kansere dönüştükleri ile ilgili kuvvetli bulgular vardır. Bu bulgular, poliplerin görülme yaşı ile kanser görülme yaşı arasında yaklaşık on yıl vardır. Alınan polipler kanser görülme olasılığını azaltmaktadır. Polipler çıkartıldıktan sonra bir kısmının içinde kanserin öncüsü hücreler görülmektedir. Bazı polipler de de kanser odakları saptanmaktadır. Ancak her polip kansere dönüşmez.

Hangi poliplerin kansere dönüşme olasılığı yüksektir?

Daha çok adenomatöz polipler kansere dönüşür. Bunlar içinde en yüksek olasılıkla villöz adenomlar, sonra tübüler adenomlar dönüşür.

Tübüler adenom

Kansere dönüşmeyen polip tipleri var mı?

Elbette, infeksiyöz polipler, hamartamatöz polipler kansere dönüşmezler

Polipler çıkartılmalı mı?

Evet polipler çıkartılmalıdır. Eğer kalın bağırsağın bir kesiminde polip saptanmışsa tamamında başka polip olma olasılığı %35 civarındadır. Bu yüzden mutlaka kalın bağırsağın tamamı incelenmelidir. Bir yıl sonra tekrar kolonoskopi yapılmalıdır.

polip, endoskopik bir kement ile boynundan kesilerek çıkartılabilir.

Prof. Dr. Gökhan Akbulut

Yemek Borusu Kanseri

Eş anlamlı: #Özefagus kanseri

Tanım: 

Özefagus latince yemek borusu demektir. Yutak bildiğiniz gibi dil kökünden başlar ve aşağıda yemek borusu ile birleşir. Bir erişkinde 20-22 cm boyundadır. Göğüs kafesi içinde kalbin baskısı ile kavis çizerek aşağıya iner. Bir miktar karın boşluğunda seyreder ve mide üst kısmı ile birleşir. Yukarıdan aşağıya doğru iç yüzeyindeki epitel (iç zar) hücreleri değişir. Dolayısıyla bulunduğu bölgeye göre gelişen kanser tipi de farklılık gösterir. 

Sıklık: 

Yemek borusu kanseri bütün kanserler içinde %1’lik sıklığa sahiptir. Bütün dünyada sıklığı azalmaktadır. Bunun sebepleri arasında buzdolabının hayatımıza girmesi önemli bir yer tutar. 

Sebepleri: 

Özellikle tütsülenmiş gıdalar, aşırı tuzlu saklama yöntemleri besinlerin buzdolabı olmadığı dönemlerde uzun süre saklanmasını sağlıyordu. Hala asya ülkelerinde ve japonya da güneşte kurutulmuş ve aşırı tuzlanmış gıdalar saklama yöntemi olarak kullanılıyor. Bu besinlerin bizi zehirlemeyecek kadar bozulmasına neden oluyor. Besinlerin içindeki bakteriler kansere neden olan nitrit benzeri kimyasal maddeler üretiyorlar. Bu şekilde aşırı tütsülenmiş gıdalar da risk oluşturur. 

Bir diğer önemli sebep ise duman. Ülkemizde de tandır fırınlarını yakan ve ekmeklerini burada pişiren kadınlar aşırı dumana maruz kalıyorlar. Sigara da önemli sebepler arasında. Ağır sigara içenler ve ağır sigara içenlerle birlikte yaşayanlar da doğal olarak risk altındalar. Mangal özellikle yüksek ısı ile gıdaları yakıyorsa bu da gıdaların yapısını bozarak içinde kansere neden olan katran benzeri oluşumlara neden oluyor. Ayrıca asfalt ve plastik işinde çalışıp bunun dumanına uzun süre maruz kalanlar da risk altındalar. 

Risk faktörlerinden bir diğeri, kötü ağız hijyeni, çürük dişler. Yaygın bakteri enfeksiyonları ve  toksinlerin yemek borusundan geçmesine neden oluyorlar. 

Gene çok tartışılan konulardan biri Barrett özefagusu. Bu yemek borusunun alt ucunda oluşan bir hücre değişimi. Patolojik adı metaplazidir. Metaplazi, displaziye o da kansere dönüşür. Ancak metaplazi geri de dönebilir. Oluşumunda temel olarak iki teori vardır. Birincisi reflü yani mide asitinin yemek borusuna sürekli kaçarak yemek borusunu tahriş etmesi ve vücudun kendini korumak için hücre yapısını değiştirmesidir. Vücut aside daha dayanıklı hücreleri bu bölgeye yerleştirir ancak bu da kansere sebep olabilir. Diğer teori ise reflü den bağımsız olarak bu bölge de doğuştan bu tür hücrelerin toplanmasıdır. Zamanla değişime uğrar ve kansere neden olurlar. Ancak gerçek olan Barrett özefagusu olan kişilerde yemek borusu kanserine yakalanma riski artmaktadır. Bu kişilerin düzenli olarak endoskopi (bir ışıklı boru ile yemek borusunun gözlenmesi ve biyopsi alınması) yaptırmaları gerekir. 

Sağlıcakla

Prof. Dr. Gökhan Akbulut 

www.gokhanakbulut.com

Birlikte daha iyiye….

Tablo Yemek Borusu (özefagus) kanseri sebepleri
SigaraKötü diş sağlığı Gıdalarda nitrozaminlerin miktarinin fazla olması (Bozulmuş, bekletilmiş gıdalar) Barrett özefagus Tütsülenmiş gıdalar, gıdaları üretenler (Tandır ekmeği fırınları örneğin) Güneşte kurutulan, aşırı tuzlanarak saklanan gıdalar (uzakdoğu besin kültürü içinde yer alır)